logo l

Osieczna

Miasto założono w średniowieczu, ale pierwsza pisemna informacja o jego istnieniu pochodzi z 1393 r. Lokowane było jednak wcześniej, prawdopodobnie ok. 1370 r. Miejscowość jest ładnie położona na morenowych wzgórzach, nad jeziorem Łoniewskim i posiada zabytkowe budowle: klasztor pofranciszkański, zamek z XV w., który był własnością wielu rodzin, oraz trzy z wielu innych zachowanych wiatraków, które stały kiedyś wokół miasta. Nie zachowały się kościół protestancki, rozebrany w latach 70. XIX w. i synagoga, którą z powodu wieku i stanu budynku gmina żydowska rozebrała w 1880 r. i nie zbudowała nowej, bo był to czas, kiedy osieccy Żydzi w dużej liczbie wyjeżdżali z miasta.

Osieczna przez wieki była miejscowością, która od początku żyła z rolnictwa i rzemiosła. W średniowieczu było otoczona wałem ziemnym, także zamek, który w XIV w. zbudował Wojsław Borek był budowlą fortyfikowaną, z biegiem stuleci zmieniając swój kształt do obecnej neobarokowej budowli. Bardzo szybko stało się także miastem wielokulturowym. Już w 1530 roku jeden z właścicieli, Górka, sprowadził do miasta Niemców, a sto lat później, w 1635 roku osiedlili się w nim protestanci ze Śląska i krajów niemieckich, znajdując tu wolność wyznania. Dziesięć lat później w miasteczku stanął pierwszy protestancki kościół. Z kolei żydowskie źródła podawały, że tutejsza gmina była jedną z najstarszych w Wielkopolsce, ale oficjalnie przyjmuje się, że Żydzi osiedlili się w Osiecznej w XVII w,. bo z 1637 roku pochodzą pierwsze pisemne informacje na ich temat. Miasto nosiło niemiecką nazwę Storchnest.

Osieczna kilkukrotnie w swojej historii płonęła – doszczętnie w roku 1793, wkrótce po tym, jak w wyniku II rozbioru Polski przeszła pod panowanie Prus. W 1800 roku liczyła nieco ponad 1000 mieszkańców, a w 1883 roku ponad 1700, wśród których było  1190 katolików, 530 protestantów i 56 Żydów. W mieście stały wówczas także 184 domy. Jeszcze pięć lat wcześniej w Osiecznej mieszkało 98 Żydów, a skala i tempo, w jakim ich populacja wówczas się zmniejszała, pokazuje nasilenie ich emigracji do większych miast Rzeszy lub za granicę, głównie do obu Ameryk. Pod koniec XIX w. w mieście mieszkało już tylko 6 Żydów, a w 1910 r. jedna osoba.

W okresie międzywojennym do tradycyjnych zajęć mieszkańców Osiecznej doszedł handel. Na początku II wojny światowej Niemcy wysiedlili z miasta do Generalnego Gubernatorstwa większość Polaków na ich miejsce osiedlając w ramach akcji kolonizacyjnej Niemców z krajów bałtyckich, Rumunii i ZSRR.

Obecnie Osieczna liczy ok. 2200 mieszkańców. Leży 10 km na północ od Leszna, 77 km na południe od Poznania, 368 km na zachód od Warszawy.

Oprac. AN na postawie informacji z Internetu i Wirtualnego Sztetla.


Projekt
CHAIM/ŻYCIE

Fundacja Tu Żyli Żydzi, Poznań


Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Kultura w sieci, realizowane w 2020 r. przez Andrzeja Niziołka

CHAIM/ŻYCIE - portal o kulturze, Żydach, artystach i Wielkopolsce, to projekt edukacji i animacji kultury w Poznaniu i Wielkopolsce. Poszukujemy, gromadzimy i prezentujemy na niej trzy rodzaje materiałów:

* Dzieła twórców kultury odnoszące się do kultury żydowskiej i obecności Żydów w Poznaniu i Wielkopolsce.

* Materiały nt. kultury i historii Żydów wielkopolskich – jako mało znanego dziedzictwa kulturowego regionu.

* Informacje o działaniach lokalnych społeczników, organizacji, instytucji zajmujących się w Wielkopolsce upamiętnieniem Żydów w swoich miejscowościach oraz informacje o tychże działaczach i organizacjach.

Kontakt

  • Andrzej Niziołek

  • Hana Lasman

  • Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.


Projekt finansowany jako zadanie publiczne Województwa Wielkopolskiego w dziedzinie kultury w 2021 i 2025 r.

© 2020 Fundacja Tu Żyli Żydzi. Strony Trojka Design.