Pleszew, małe, powiatowe miasto, przez kilka lat było miejscem wydawania ważnego dla żydowskiej społeczności Niemiec tygodnika „Jeschurun”. To konserwatywne – w najlepszym tego słowa znaczeniu – pismo, stanowi „wspaniałą kartą w dziejach gminy żydowskiej w Pleszewie”.
Powyższy cytat pochodzi z artykułu historyk UAM, prof. Rafała Witkowskiego, poświęconego „Jeschurun. Organ für die geistigen und sozialen Interessen des Judenthums” – który to tekst zamieszczamy w załączniku. Pismo założył i wydawał Bernhard Königsberger, który był rabinem Pleszewa oraz badaczem kultury i religii żydowskiej. Ukazywało się ono od stycznia 1901 do czerwca 1904 w Pleszewie – i trzeba przyznać rację autorowi artykułu, że podobnym przedsięwzięciem stojącym na wysokim poziomie merytorycznym i intelektualnym może pochwalić się niewiele innych prowincjonalnych miejscowości w ówczesnych Niemczech.
„Jeschurun” było tygodnikiem o zasięgu ogólnoniemieckim, skierowany głównie do żydowskiej społeczności Wielopolski oraz żydowskich emigrantów z tego regionu Niemiec zamieszkałych w innych prowincjach Rzeszy czy za granicą. Przygotowywany i wydawany w Pleszewie, drukowany był w Poznaniu. Publikował artykuły poświęcone judaizmowi, historii i współczesności, dużo pisano w nim nt. położenia Żydów w Wielkopolsce i Niemczech. Poza tym na jego łamach ukazywało się dużo beletrystyki oraz informacje z różnych żydowskich gmin w prowincji wielkopolskiej i poza nią.
To w pleszewskim „Jeschurun” Aron Heppner, urodzony w Pleszewie, wówczas rabin Koźmina Wlkp., rozpoczął publikowanie dzieła omawiającego historie gmin żydowskich w Wielkopolsce – do dziś ważnego dla badań nad historią Żydów w regionie.
Artykuł Rafała Witkowskiego – do przeczytania w podanym obok załączniku.
Tekst ten powstał w ramach grantu Samorządu Województwa Wielkopolskiego dla Fundacji Tu żyli Żydzi na rozbudowę portalu „Chaim/Życie” w roku 2025.
Dziękujemy prof. Rafałowi Witkowskiemu autorowi artykułu „Pleszewski Tygodnik Jeschurun” oraz wydawcy „Rocznika Pleszewskiego”, Muzeum Regionalnemu w Pleszewie, za zgodę na publikację tekstu na portalu Chaim/Życie.
Publikowany artykuł ukazał się w „Roczniku Pleszewskim 2013”, Pleszew 2014.