logo l

O książce „Dwa życia, jak dwa psalmy”

Chaim/Życie

W 2012 roku ukazała się książką „Dwa życia, jak dwa psalmy. Historia mówiona Leona i Toshy Jedwab opowiedziana Ewie Urbach”. Opowieść o społeczności zagórowskich Żydów w okresie międzywojennym, ale nie tylko. Także o wojennych Losach Leona Jedwabia pochodzącego z zamożnej zagórowskiej rodziny, oraz o losach jego żony, Toshy, która urodziła się w Poznaniu, ale której matka pochodziła z Zagórowa. Rozmowy z obojgiem, mieszkającymi wówczas w Australii, przeprowadziła w 1993 roku dla Żydowskiego Centrum Holokaustu w Melbourne Eva Urbach.


Dwa życia jak dwa psalmy okladka
Dwa życia jak dwa psalmy

To książka niezwykła, bo zrodziła się z pewnego telefonu, który w 2007 roku odebrał Mirosław Słowiński, mieszkaniec Zagórowa. Dzwonił do niego z dalekiej Australii ostatni żyjący Żyd zagórowski, Leon Jedwab. Z ich pierwszej rozmowy, a potem z rozmów kolejnych zrodził się pomysł, by Żydom z Zagórowa dać świadectwo, a współczesnym mieszkańcom nie tylko tego miasta na wschodzie Wielkopolski, nieopodal Konina, przywrócić jego żydowską historię. A potem włączył się w prace nad tą publikacją prof. Krzysztof A. Makowski z Instytutu Historii UAM, autor m.in. obszernego i zajmującego wstępu do książki, w którym o Żydach zagórowskich pisze w kontekście całej historii wielkopolskich Żydów. Publikujemy go również na Chaim/Życie, w historii Żydów wielkopolskich.

Książka została wydana przez Wojewódzką Bibliotekę Publiczną i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu w serii Biblioteka Kroniki Wielkopolski. Publikujemy w formie pdf dwa fragmenty tej książki: wspomnienia Leona Jedwabia dotyczące przedwojennego Zagórowa oraz otwierający ją tekst Mirosława Słowińskiego. Wyjaśnia on w nim, jak doszło do wydania książki, zarysowuje historię rodzin Leona Jedwabia i jego żony Toshy, zanim oni sami zaczną opowiadać, oraz zawiera wspomnienia samego Słowińskiego. Jego dziadek był więźniem Auschwitz. Pociągi z przywiezionymi na zagazowanie Żydami wtaczały się do Brzezinki, a on z innymi więźniami musiał je rozładowywać z bagaży, wynosić trupy tych, którzy nie przeżyli podróży w bydlęcych wagonach. A po wojnie, choć wierzył, pytał siebie: „Gdzie on wtedy był” On, Bóg. Wielu po wojnie tak pytało i pyta.

Dwa życia 3

Dwa życia jak dwa psalmy. Historia mówiona Leona i Toshy Jedwab opowiedziana Evie Urbach. Koncepcja książki i przedmowa Mirosław Słowiński. Redakcja, wstęp i przypisy Krzysztof A. Makowski. Kronika Wielkopolski, Poznań 2012.

Dziękuję Mirosławowi Słowińskiemu oraz Wydawnictwu WBPiCAK za zgodę na zaprezentowanie fragmentów książki na portalu Chaim/Życie. Książka jest jeszcze do kupienia w siedzibie Wydawnictwa.

Riwa Jedwab, siostra Leona Jedwabia. Ze zbiorów tego ostatniego.

Projekt
CHAIM/ŻYCIE

Fundacja Tu Żyli Żydzi, Poznań


Projekt finansowany jako zadanie publiczne Województwa Wielkopolskiego w dziedzinie kultury.

CHAIM/ŻYCIE - portal o kulturze, Żydach, artystach i Wielkopolsce, to projekt edukacji i animacji kultury w Poznaniu i Wielkopolsce. Poszukujemy, gromadzimy i prezentujemy na niej trzy rodzaje materiałów:

* Dzieła twórców kultury odnoszące się do kultury żydowskiej i obecności Żydów w Poznaniu i Wielkopolsce.

* Materiały nt. kultury i historii Żydów wielkopolskich – jako mało znanego dziedzictwa kulturowego regionu.

* Informacje o działaniach lokalnych społeczników, organizacji, instytucji zajmujących się w Wielkopolsce upamiętnieniem Żydów w swoich miejscowościach oraz informacje o tychże działaczach i organizacjach.

Kontakt

  • Andrzej Niziołek

  • Hana Lasman

  • Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.


Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Kultura w sieci w 2020 r.

© 2020 Fundacja Tu Żyli Żydzi. Strony Trojka Design.