David Sonnabend syn Iziego, otrzymał imię po swoim poznańskim dziadku, chazanie Synagogi Nowej, Dawidzie Sonnabendzie, który został zamordowany w 1942 roku w Treblince. Publikujemy poniżej fragment jego opowiedzianych nam wspomnień.
W 2022 roku Fundacja Tu żyli Żydzi w ramach realizowanego od ub. roku projektu pozyskała nowe materiały do książki o rodzinie Sonnabendów z Poznania. To fotografie, dokumenty, listy, które znaleźliśmy tak u członków tej rodziny, jak w archiwach. To wiele szczegółowych i cennych informacji, które wzbogacające wiedzę tak na temat tej rodziny, jak i przedwojennej żydowskiej społeczności Poznania. Poniżej prezentujemy kilka z nich.
Jednym z najcenniejszych materiałów do opisu rodziny Sonnabendów stały się pozyskane w 2022 roku listy Nechamy Żychlińskiej i jej rodziców pisane do ich siostry i córki Ewy, która w 1935 roku wyemigrowała do Palestyny. Kim była Humka?
Człowiek, który podczas wojny uratował Rafaelowi Sonnabendowi życie, był Polakiem i nazywał się Zygmunt Sosnowski. Przedstawiamy relację tego człowieka, w której opowiada, jak to się stało.
"Mężczyzna przez chwilę stoi osaczony przez otaczających go krzyczących ludzi, a potem młody facet za jego plecami, w dobrze skrojonym płaszczu, wybija się na lewej nodze, prawą wymierzając potężnego kopniaka w jego plecy". Publikujemy fragment powstającej książki o ostatnim chazanie Synagogi Nowej w Poznaniu Dawidzie Sonnabendzie i jego rodzinie.
W internecie 13 czerwca ukazał się mający dramatyczny wydźwięk Apel o objęcie ochroną dawnej Synagogi – obiektu dziedzictwa wielokulturowego Poznania. Opuszczony przez wszystkich, ginie bez jakiejkolwiek reakcji władz i w sytuacji trwałej obojętności większości poznaniaków, bardzo ważny dla historii miasta budynek.
Na poznańskim cmentarzu komunalnym na Miłostowie zakończono rewaloryzację żydowskiej kwatery wojennej, zleconą przez Wielkopolski Urząd Wojewódzki. Co więcej w wyniku kwerendy w archiwach udało się ustalić tożsamość prawie połowy z 1008 Żydów, ofiar hitlerowskiego terroru, pochowanych tam w zbiorowych mogiłach.
Pływało w niej pół miasta. Dlaczego Poznań nie dba o dawną synagogę – tytułuje swój przejmujący smutkiem reportaż o poznańskiej Synagodze Violetta Szostak. Ukazał się on 16 września na ogólnopolskim internetowym portalu informacyjnym Oko.Press.
„Nani nie mogła być inna. Czuł ją wyraźnie. Jej życie kroczyło przed nią i warunkowało ją, nigdy odwrotnie. Czy nie był taki sam?” Publikujemy kolejny fragment powstającej książki o ostatnim kantorze Synagogi Nowej w Poznaniu Dawidzie Sonnabendzie i jego rodzinie.
Dowiedziałem się, że „moje” Stolpersteiny, „kamienie-potykacze”, będą pierwszymi w Poznaniu i poczułem z tego powodu dumę oraz wzruszenie – mówi Nir Bar-On, dzięki któremu 21 sierpnia 2025 roku pierwsze kamienie pamięci w Poznaniu zostaną wmurowane w chodnik przy ul. Wrocławskiej 14. Uroczystość rozpocznie się o godz. 9.
Główną przyczyną emigracji jest nie stan ekonomiczny, gdyż w Niemczech, dokąd Żydzi poznańscy przeważnie emigrują, jest on również bardzo zły, lecz atmosfera nienawiści, którą Poznańczycy są przesiąknięci wobec pozostałej znikomej garstki Żydów. Ta bezgraniczna wrogość nie jest normalną, lecz sztucznie szerzona wśród ciemnego ludu przez „patriotów” – mówił latem 1923 roku rabin Poznania Jakob Freimann. Wiemy o tym, bo położenie Żydów w Poznaniu opisał nieznany z nazwiska i podpisujący się skrótem „Ż.B.K.” warszawski korespondent gazety „Nasz Przegląd”.
Co roku 27 stycznia przypada Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holocaustu. Dzień ten ustanowiono w rocznicę zdobycia i wyzwolenia ostatnich więźniów obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau dnia 27 stycznia 1945 r. Od kilku lat dzień ten jest też obchodzony w Poznaniu - oficjalnie i społecznie. Przedstawiamy poznański program obchodów tego dnia.
31 stycznia 2026 roku w przestrzeni Atelier Stowarzyszenia Łazęga Poznańska przy ulicy Święty Marcin 75 w Poznaniu, o godz. 18, zostanie otwarta wystawa pt. USŁYSZ - SYNAGOGA!.
Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Kultura w sieci, realizowane w 2020 r. przez Andrzeja Niziołka
CHAIM/ŻYCIE - portal o kulturze, Żydach, artystach i Wielkopolsce, to projekt edukacji i animacji kultury w Poznaniu i Wielkopolsce. Poszukujemy, gromadzimy i prezentujemy na niej trzy rodzaje materiałów:
* Dzieła twórców kultury odnoszące się do kultury żydowskiej i obecności Żydów w Poznaniu i Wielkopolsce.
* Materiały nt. kultury i historii Żydów wielkopolskich – jako mało znanego dziedzictwa kulturowego regionu.
* Informacje o działaniach lokalnych społeczników, organizacji, instytucji zajmujących się w Wielkopolsce upamiętnieniem Żydów w swoich miejscowościach oraz informacje o tychże działaczach i organizacjach.